HĐND thành phố Hà Nội thông qua cơ chế đặc thù đẩy nhanh triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị
QPTĐ-Sáng 4/11, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031 tiếp tục chương trình và bế mạc Kỳ họp thứ 7 (kỳ họp chuyên đề). Dự phiên bế mạc có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng. Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố chủ trì kỳ họp. Cùng dự có các đồng chí trong Ban Thường vụ Thành ủy, Thường trực HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố và các đại biểu HĐND Thành phố.
Kỳ họp được tổ chức từ ngày 28/10/2026, với 25 nội dung quan trọng được đưa ra xem xét, thảo luận và cho ý kiến. Trong quá trình thảo luận, có những nội dung lớn, mang tính đặc thù, có tác động lâu dài đến sự phát triển của Thủ đô, thậm chí định hình cách thức triển khai cho hàng loạt dự án tiếp theo nên cần phải thận trọng, cần được tiếp tục nghiên cứu, làm rõ thêm trước khi quyết định. Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu, Thường trực HĐND Thành phố đã chủ động báo cáo và xin ý kiến các vị đại biểu thống nhất dành thêm thời gian để xem xét kỹ lưỡng và có thêm thời gian tiếp thu giải trình hoàn thiện hồ sơ trước khi quyết định.
Tại phiên làm việc sáng 4/11, trên cơ sở kết quả thẩm tra và báo cáo tiếp thu, HĐND Thành phố đã thống nhất cao thông qua hai nghị quyết quan trọng: Đối với Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để đầu tư xây dựng một số tuyến đường sắt đô thị trên địa bàn thành phố Hà Nội: Nội dung nghị quyết là những cơ chế, chính sách đặc thù, chưa có tiền lệ và chưa có quy định, việc thông qua nghị quyết tạo cơ sở để Thành phố đẩy nhanh triển khai 5 tuyến đường sắt, từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng hiện đại, đồng bộ. Đây không chỉ là giải pháp căn cơ nhằm giảm ùn tắc giao thông, mà còn góp phần thay đổi phương thức tổ chức không gian và phát triển đô thị, tạo động lực phát triển lâu dài cho Thủ đô.
Đối với Nghị quyết về điều chỉnh, bổ sung danh mục khu đất dự kiến thực hiện dự án thí điểm theo Nghị quyết số 171 của Quốc hội, UBND Thành phố đã đề xuất bổ sung những dự án đáp ứng yêu cầu; đồng thời đưa ra khỏi danh mục những dự án không còn phù hợp với quy hoạch mới của Thủ đô hoặc nhà đầu tư không đáp ứng đủ điều kiện, năng lực theo cam kết ban đầu. Việc điều chỉnh này là cần thiết, vừa đảm bảo chặt chẽ về pháp lý, giải quyết dứt điểm, thống nhất, đúng quy định đối với các dự án chồng lấn; vừa bảo đảm công khai, minh bạch, lựa chọn những dự án có khả năng triển khai thực chất, vừa tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa đất vào sử dụng, tránh lãng phí nguồn lực đất đai và đóng góp thiết thực vào tăng trưởng kinh tế Thủ đô.
Cùng với hai nghị quyết trên, UBND Thành phố đã chủ động báo cáo, xin ý kiến HĐND Thành phố bổ sung vào chương trình phiên họp ba nội dung liên quan đến sự thay đổi về thẩm quyền, những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện và các nội dung phải báo cáo HĐND theo quy định.
Thứ nhất, về việc thực hiện các dự án đầu tư công khẩn cấp nhằm giải quyết dứt điểm những điểm nghẽn về ùn tắc giao thông. Theo quy định tại Luật Đầu tư công: UBND Thành phố có thẩm quyền quyết định và báo cáo HĐND Thành phố tại kỳ họp gần nhất. Trên cơ sở báo cáo của UBND, HĐND Thành phố đã thảo luận, cho ý kiến và thống nhất với quyết định của UBND Thành phố; đồng thời sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát quá trình triển khai và kết quả đầu tư, bảo đảm các dự án được thực hiện đúng mục tiêu, tiến độ, chất lượng và phát huy hiệu quả.
Thứ hai, về điều chỉnh danh mục biệt thự nhóm 1 được xây dựng trước năm 1954. Theo quy định của Luật Thủ đô năm 2026, nội dung này thuộc thẩm quyền của UBND Thành phố. Tuy nhiên, do tính chất đặc thù, liên quan đến việc bảo tồn các giá trị kiến trúc, lịch sử trong quá trình cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị, UBND Thành phố đã chủ động báo cáo, xin ý kiến HĐND nhằm tạo sự thống nhất, đồng thuận, bảo đảm khách quan trong quá trình xem xét và tổ chức thực hiện.
Thứ ba, về việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm bằng hình thức giao đất dịch vụ, đất ở trên địa bàn một số xã, phường. Trên cơ sở nghị quyết đã được HĐND Thành phố ban hành, UBND Thành phố đã xây dựng kế hoạch tổ chức triển khai. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện, còn một số trường hợp hộ gia đình, cá nhân chưa được hưởng chính sách hỗ trợ do chưa bao quát đầy đủ theo các mốc thời gian áp dụng chính sách, nhưng đã được tổng hợp trong nhóm đối tượng được thụ hưởng. Mặc dù việc xem xét, bổ sung thuộc thẩm quyền của UBND Thành phố, nhưng UBND Thành phố đã chủ động báo cáo, xin ý kiến HĐND trước khi quyết định, làm căn cứ giải quyết dứt điểm công tác giao đất dịch vụ, đất ở tại một số xã, phường, bảo đảm chính sách được thực hiện đúng đối tượng, không bỏ sót những trường hợp đủ điều kiện thụ hưởng.
Chủ toạ kỳ họp đánh giá cao tinh thần chủ động, thận trọng và cầu thị của UBND Thành phố khi báo cáo, xin ý kiến HĐND đối với những vấn đề quan trọng, có tính chất đặc thù hoặc phát sinh trong quá trình thực hiện, dù thuộc thẩm quyền quyết định của UBND Thành phố. Việc làm này thể hiện sự tôn trọng, lắng nghe ý kiến của cơ quan dân cử, đồng thời tạo thêm sự thống nhất, đồng thuận, bảo đảm tính khách quan, công khai, minh bạch và chặt chẽ trong quá trình xem xét, quyết định và tổ chức thực hiện. Trên tinh thần đó, HĐND Thành phố đã thống nhất thông qua nghị quyết chung đối với ba nội dung nêu trên, để UBND Thành phố tiếp tục triển khai theo đúng thẩm quyền và quy định của pháp luật.
Phát biểu bế mạc kỳ họp, Chủ tịch HĐND Thành phố Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh: Cùng với 20 nội dung đã kết luận ngày 28/10 và 5 nội dung xem xét tại phiên họp này, Kỳ họp thứ 7 đã hoàn thành khối lượng công việc lớn và cấp thiết.
Để các quyết sách nhanh chóng đi vào cuộc sống, Chủ tịch HĐND Thành phố đề nghị UBND Thành phố và các sở, ngành khẩn trương ban hành kế hoạch thực hiện, phân công rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm. Trong đó, tập trung kiểm tra, giám sát chặt chẽ các dự án quy mô lớn, tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực; công khai đầy đủ, minh bạch thông tin về các chính sách an sinh xã hội để Nhân dân hiểu rõ, đồng thuận và giám sát. Trường hợp có khó khăn, vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền, UBND Thành phố kịp thời báo cáo HĐND Thành phố xem xét, điều chỉnh. Đối với các Ban và các vị đại biểu HĐND Thành phố, đồng chí Chủ tịch HĐND Thành phố cũng đề nghị tiếp tục tăng cường theo dõi, giám sát việc thực hiện các nghị quyết, nhất là những nội dung có tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân.
Hữu Thu (lược ghi)
