“Chỉ số hạnh phúc” khi được cụ thể bằng chế độ an sinh
QPTĐ-Hạnh phúc là một giá trị không có điểm dừng, bởi nhu cầu hưởng thụ và mong muốn về cuộc sống tốt đẹp hơn của con người là vô hạn. Vì vậy, Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội xác định “chỉ số hạnh phúc” (HPI) là mục tiêu phát triển nhằm lấy con người làm trung tâm. Thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế thuần túy, Thành phố muốn chuyển hướng sang phát triển bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống toàn diện và lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo thành quả. Và hạnh phúc đang được Thành phố cụ thể hoá bằng những chính sách an sinh ưu việt.
Cụ thể, UBND Thành phố vừa ban hành Quyết định số 2944, ngày 10/6/2026 về việc ban hành kế hoạch khám sức khoẻ định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người dân trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026 và giai đoạn 2026-2030. Theo quyết định, bắt đầu từ ngày 01/7/2026, người dân thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên tại Hà Nội sẽ được hỗ trợ khám sức khỏe miễn phí hằng năm, góp phần phát hiện sớm bệnh tật. Chủ trương khám sức khỏe và sàng lọc miễn phí cho người dân trên địa bàn Hà Nội mang ý nghĩa chiến lược trong việc chuyển từ tư duy “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”. Đây là nền tảng cốt lõi để bảo vệ sức khỏe toàn dân, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân Thủ đô.
Bởi vì thực tiễn cho thấy, số đông của nhiều gia đình Việt Nam chúng ta thường dành rất nhiều thời gian để kiếm sống, để lo cho con cái học hành, để vun vén cho hiện tại, nhưng lại ít khi dành thời gian để kiểm tra chính sức khỏe của mình. Thế nên, không ít người chỉ bước chân vào bệnh viện khi cơ thể đã phát đi những tín hiệu báo động rõ ràng, như một cơn đau kéo dài nhiều ngày không dứt, hay một lần choáng ngất bất thường giữa nơi làm việc, hay một kết quả xét nghiệm tình cờ khiến cả gia đình bàng hoàng. Đến lúc ấy, câu nói được nghe nhiều nhất thường là: “Giá như phát hiện sớm hơn...”. Do đó, việc phát hiện sớm bệnh lý và can thiệp kịp thời là chìa khóa vàng trong điều trị. Việc khám sàng lọc định kỳ giúp phát hiện mầm bệnh ngay từ giai đoạn sớm, đặc biệt với 12 nhóm bệnh/yếu tố nguy cơ phổ biến như: Tăng huyết áp, đái tháo đường, COPD, các loại ung thư như vú, cổ tử cung, đại trực tràng... Phát hiện sớm giúp việc điều trị đạt hiệu quả cao nhất, ít tốn kém và giảm đáng kể tỷ lệ tử vong.
Chính vì vậy, việc thành phố Hà Nội triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho người dân, đồng thời tổ chức tầm soát 12 nhóm bệnh phổ biến trong cộng đồng, mang ý nghĩa vượt xa một hoạt động chăm sóc sức khỏe thông thường. Đây không chỉ là việc Nhà nước hỗ trợ một khoản chi phí khám bệnh. Điều đáng quý hơn nằm ở tư duy chính sách phía sau, đó là thay vì chờ người dân mang bệnh tìm đến cơ sở y tế, hệ thống y tế chủ động đi trước một bước để tìm kiếm nguy cơ bệnh tật ngay từ khi chúng còn chưa kịp gây ra những hậu quả nặng nề. Theo kế hoạch của UBND Thành phố, nội dung khám sức khỏe định kỳ được xây dựng theo từng nhóm tuổi, gồm: Trẻ dưới 6 tuổi được đánh giá toàn diện về thể chất, dinh dưỡng, phát triển tinh thần - vận động. Người từ 6 tuổi trở lên được khám thể lực, các chuyên khoa nội, ngoại, mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt…Người từ 18 tuổi trở lên được xét nghiệm cơ bản như công thức máu, đường huyết, chức năng gan thận, xét nghiệm nước tiểu và chụp X-quang tim phổi. Trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ mắc bệnh sẽ được bác sĩ chỉ định làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu hoặc chuyển tuyến điều trị phù hợp.
Điểm nhấn đáng chú ý nhất, Hà Nội là địa phương đầu tiên hỗ trợ điều trị tật khúc xạ cho người trẻ từ 18-35 tuổi bị cận thị từ 3 diop trở lên, ngoài ra còn hỗ trợ từ 80% đến 100% chi phí cấp cứu ngoại viện. Người được hỗ trợ chi phí điều trị tật khúc xạ sẽ được các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chi trả. Hàng năm, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thanh quyết toán phần kinh phí này từ nguồn ngân sách Thành phố giao theo phân cấp. Hiện, Sở Y tế Hà Nội đã xây dựng gói khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc 10 loại bệnh miễn phí với mức chi phí là trên 400.000 đồng/người gồm các bệnh thường gặp như: Ung thư vú, cổ tử cung, đại trực tràng, rối loạn trầm cảm, loạn thần do rượu.
Một cộng đồng khỏe mạnh là động lực cốt lõi để phát triển kinh tế-xã hội. Việc người dân Thủ đô thường xuyên được đánh giá tình trạng sức khỏe thể chất lẫn tinh thần giúp cải thiện năng suất lao động và sự phát triển toàn diện của thế hệ tương lai. Qua đó cho thấy, “Chỉ số hạnh phúc” mà Nghị quyết đại hội lần thứ 18 mà Đảng bộ Thành phố xác định là thước đo đa chiều, bao gồm cả điều kiện kinh tế, vật chất, mối quan hệ xã hội, phúc lợi, an sinh, chất lượng môi trường sống và sự tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục. Việc triển khai khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh miễn phí cho toàn dân không chỉ thể hiện sự quan tâm của chính quyền Thành phố đối với sức khỏe người dân, mà còn là bước đi quan trọng trong chuyển hướng từ chữa bệnh sang phòng bệnh, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các nguy cơ sức khỏe. Chính sách này không chỉ giúp giảm chi phí điều trị cho người dân mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho xã hội.
Nguyễn Văn Tuân
