Bài 2: Xây đắp thế trận lòng dân từ mạch nguồn văn hiến

QPTĐ-Thực hiện các chương trình của Thành ủy và Kế hoạch của UBND Thành phố, Hà Nội đang cho thấy một sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy phát triển. Văn hóa không còn là câu chuyện bảo tồn đơn thuần hay những khẩu hiệu xa rời thực tế, mà đã trở thành động lực thực tiễn, thấm sâu vào từng nếp nghĩ, cách làm của mỗi người dân Thủ đô. Việc khơi dậy giá trị văn hiến, bản sắc và tinh thần sáng tạo chính là cách tốt nhất để xây dựng một thế trận lòng dân vững chắc trên mặt trận tư tưởng trong giai đoạn mới.

Từ chuyển biến cơ sở đến những không gian sáng tạo đột phá

Nếu như ở các địa bàn ngoại thành, thế trận lòng dân được củng cố từ việc số hóa di sản và chấn hưng văn hóa cơ sở (như đã phân tích ở bài trước), thì tại khu vực trung tâm Thủ đô, trận địa tư tưởng được xây đắp bằng cách đưa nghệ thuật đỉnh cao hòa vào dòng chảy đời sống. Kể từ khi Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam được ban hành vào đầu năm 2026, Hà Nội đã có những bước tiến đột phá để bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa bình đẳng cho mọi tầng lớp Nhân dân.

Thực tế, Thủ đô hiện sở hữu hệ thống thiết chế đồ sộ với 4.374 nhà văn hóa. Tuy nhiên, tại nhiều tổ dân phố, các nhà văn hóa chủ yếu vẫn phục vụ hội họp với trang thiết bị đơn giản, hệ thống âm thanh hỏng hóc hoặc thiếu không gian luyện tập. Để khắc phục, Thành phố chủ trương đưa các chương trình nghệ thuật chuyên nghiệp đến phục vụ Nhân dân miễn phí ngay tại cơ sở. Điển hình như tối 27/4 vừa qua, tại Khu tái định cư Trung Hưng (Sơn Tây), chương trình chiếu phim tuyên truyền và biểu diễn nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng Nhân dân.

Sự thay đổi còn lan tỏa mạnh mẽ đến từng di sản kiến trúc. Minh chứng sinh động nhất là không gian văn hóa tại Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm vào mỗi dịp cuối tuần. Hàng nghìn người dân và du khách đã cùng hòa mình vào âm nhạc cộng đồng dưới ánh đèn vàng di sản, đưa nghệ thuật bước ra khỏi nhà hát để hòa vào nhịp sống thường nhật. Các di sản Pháp cổ như biệt thự số 49 Trần Hưng Đạo hay tòa nhà số 47 Hàng Dầu cũng đã “sống lại” cùng các buổi hòa nhạc và triển lãm công nghệ, biến ký ức lịch sử thành trải nghiệm sống động. Tương tự, sự đổi mới tại Bảo tàng Hà Nội cũng là một dấu ấn đậm nét. Với hơn 70.000 hiện vật, bảo tàng không còn là một kho lưu giữ tĩnh lặng mà đã trở thành một không gian trải nghiệm sống động. Việc ứng dụng công nghệ số trong trưng bày giúp người dân có thể chạm vào lịch sử theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Khi lòng tự hào tự thân được khơi dậy qua những trải nghiệm giàu cảm xúc, nó sẽ trở thành sức mạnh nội sinh to lớn để bảo vệ chủ quyền văn hóa dân tộc.

Nghệ thuật chính luận định hướng tư tưởng

Sức mạnh chính nghĩa của Đảng còn được khẳng định mạnh mẽ thông qua những sản phẩm văn hóa tích cực, dùng cái đẹp để dẹp cái xấu. Chúng ta không chỉ đấu tranh bằng lý luận mà còn bằng cảm xúc và lòng tự hào dân tộc. Thông qua những chương trình nghệ thuật chính luận lớn gắn với các mốc son lịch sử như chương trình “Giao hưởng non sông” tại phố đi bộ Trần Nhân Tông đã xóa tan ranh giới giữa nghệ thuật hàn lâm và công chúng đại chúng. Những chương trình quy mô như “Sao nhập ngũ concert 2026” diễn ra tại Khu liên hợp thể thao Mỹ Đình, lấy cảm hứng từ hình ảnh những người trẻ lên đường nhập ngũ với lý tưởng, hoài bão và tinh thần bảo vệ non sông. Những câu chuyện của hai thế hệ sẽ được tái hiện qua âm nhạc, nơi quá khứ và hiện tại gặp gỡ, đối thoại và tiếp nối. Mô hình Di tích lịch sử văn hóa - điểm đến an toàn, hấp dẫn; Mô hình làng văn hóa tiêu biểu; Mô hình phường đạt chuẩn văn minh đô thị… vẫn đang có sức sống bền bỉ, thực sự phát huy hiệu quả trong việc hình thành, bồi đắp văn hóa ứng xử trong cộng đồng.

Thế trận lòng dân không chỉ được xây dựng bằng gạch đá hay những sân khấu hữu hình, mà còn phải được củng cố vững chắc trên không gian mạng. Trong Quý I năm 2026, các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô đã tích cực tuyên truyền các thông tin tích cực, lan tỏa các bài phản ánh hoạt động quân sự - quốc phòng. Thông qua các trang cộng đồng như “Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội”, “Hương Sen Việt”, “Đến với Hà Nội”, LLVT Thủ đô đã chia sẻ trên 192.000 bài viết, thu hút hơn 55.000 bình luận và gần 300.000 lượt tiếp cận biểu lộ cảm xúc tích cực. Sự chủ động này đã bóp nghẹt những luồng văn hóa độc hại, không để những thông tin xuyên tạc có cơ hội tiếp cận người dân. Không chỉ “Xây”, LLVT Thủ đô còn quyết liệt “Chống”. Trong quý I, lực lượng chức năng đã phát hiện và đấu tranh với hàng ngàn lượt tài khoản xấu độc đăng bài viết, video chống phá Đảng, Nhà nước. Việc kết hợp giữa trình diễn ánh sáng 3D Mapping tại di tích Chùa Thầy và các chiến dịch lan tỏa thông tin tích cực trên mạng xã hội cho thấy một tư duy phòng thủ chủ động: Dùng công nghệ để bảo vệ truyền thống, dùng cái đẹp để dẹp cái xấu. Khi người trẻ thấy di sản dân tộc hiện đại và đầy sức hút qua các trang fanpage như “Hồ Gươm cuối tuần” hay “Chiến sĩ sao vuông Thủ đô”, họ sẽ tự hình thành kháng thể trước mọi âm mưu xuyên tạc.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng, suy cho cùng, chính là bồi đắp niềm tin trong lòng mỗi người dân. Việc ứng dụng công nghệ để kể lại câu chuyện lịch sử đang trở thành vũ khí sắc bén để tiếp cận thế hệ trẻ, đối tượng trọng điểm mà kẻ xấu luôn tìm cách lôi kéo. Những mô hình âm nhạc cộng đồng theo tinh thần Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị và Chương trình 08 của Thành ủy Hà Nội không chỉ đơn thuần là giải trí, mà là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Chính sự duy trì đều đặn và cách tiếp cận mở này đã góp phần khắc họa rõ nét hình ảnh một Thủ đô “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”, nơi mỗi người dân và chiến sĩ đều là một nhành lũy kiên cố bảo vệ mạch nguồn tinh thần của dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Phúc Nguyên