Phát triển Thủ đô tầm nhìn 100 năm và chiến lược thu hút đầu tư đột phá
QPTĐ-Thủ đô Hà Nội đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên phát triển mới, đánh dấu bằng tầm nhìn 100 năm và những chiến lược thu hút đầu tư đột phá. Với việc công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô và tổ chức Hội nghị Xúc tiến Đầu tư năm 2026, Hà Nội không chỉ khẳng định vị thế đầu tàu của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ mà còn thể hiện quyết tâm chuyển mình mạnh mẽ để trở thành một đô thị thông minh, hiện đại và bền vững. Chiến lược thu hút đầu tư giai đoạn tới được xây dựng dựa trên ba trụ cột chính: Thể chế thông thoáng, ưu đãi vượt trội và ứng dụng công nghệ số tiên phong, nhắm vào các nhà đầu tư chiến lược có năng lực thực sự.
Lựa chọn có định hướng cho tương lai
Bước ngoặt quan trọng trong chính sách thu hút đầu tư của Hà Nội được thể hiện rõ qua Nghị quyết quy định về thu hút nhà đầu tư chiến lược trên địa bàn thành phố Hà Nội mới được thông qua ngày 15-6-2026, có hiệu lực từ ngày 01-7-2026. Thay vì tiếp cận theo kiểu "mở rộng cửa cho mọi dự án", Thành phố đã xác định rõ danh mục ngành, nghề ưu tiên với những tiêu chí vốn đầu tư rất cụ thể và cao. Nghị quyết này là bước cụ thể hóa Luật Thủ đô, tạo ra khuôn khổ pháp lý rõ ràng để sàng lọc và thu hút các dự án có giá trị gia tăng cao.
Theo nghị quyết, Hà Nội xác định 17 lĩnh vực, ngành nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, trong đó có các lĩnh vực trọng điểm: Đầu tư phát triển đường sắt đô thị, giao thông công cộng khối lượng lớn nội vùng và liên vùng có quy mô vốn đầu tư từ 25.000 tỷ đồng trở lên; phát triển công nghiệp đường sắt bao gồm phát triển và chế tạo hệ thống đầu máy, toa xe, thông tin tín hiệu, điều khiển đường sắt có quy mô vốn đầu tư từ 10.000 tỷ đồng trở lên. Đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước có quy mô vốn đầu tư từ 3.000 tỷ đồng trở lên; đầu tư xây dựng cơ sở giáo dục, đào tạo chất lượng cao, cơ sở đào tạo nhân lực công nghệ cao; cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục có đầu tư nước ngoài có quy mô vốn đầu tư từ 3.000 tỷ đồng trở lên. Đáng chú ý, Hà Nội cũng ưu tiêu đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp chế tạo, sản xuất mạch tích hợp bán dẫn, chế tạo linh kiện, vi mạch điện tử tích hợp (IC); xử lý ô nhiễm môi trường; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; đô thị thông minh; trung tâm tài chính và trụ sở các tập đoàn đa quốc gia…
Đi kèm với danh mục ưu tiên là những điều kiện khắt khe đối với nhà đầu tư chiến lược, đặc biệt về năng lực tài chính, tiến độ giải ngân, ứng dụng công nghệ số trong thiết kế, xây dựng và vận hành dự án; đồng thời cam kết về đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ, chia sẻ dữ liệu số, phát triển chuỗi cung ứng trong nước và thực hiện đầy đủ các quy định về môi trường, quốc phòng, an ninh.
Cơ chế ưu đãi vượt trội
Để tạo sức hút thực sự, Hà Nội không chỉ dừng lại ở tầm nhìn và công nghệ mà còn triển khai các chính sách ưu đãi tài chính chưa từng có. Nhà đầu tư chiến lược được hưởng nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ, trong đó có miễn hoặc giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước đối với một số lĩnh vực ưu tiên theo quy định của Luật Thủ đô năm 2026 và nghị quyết của HĐND Thành phố. Nhà đầu tư được lựa chọn áp dụng mức ưu đãi cao nhất nếu cùng thời điểm đáp ứng nhiều điều kiện hưởng ưu đãi khác nhau.
Một trong những cải cách được kỳ vọng sẽ tạo đột phá là việc đơn giản hóa thủ tục hành chính thông qua cơ chế "Luồng xanh" và "Làn đường xanh". Thành phố mạnh dạn phân cấp, ủy quyền cho các sở, ban, ngành để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giảm chi phí không chính thức cho doanh nghiệp. Các thủ tục hải quan ưu tiên cũng được áp dụng cho các dự án của nhà đầu tư chiến lược, đảm bảo minh bạch và thông quan nhanh chóng.
Bên cạnh đó, Hà Nội cũng quy định rõ các trường hợp không tiếp tục được hưởng ưu đãi nếu nhà đầu tư không đáp ứng các tiêu chí, điều kiện đã cam kết; đồng thời phải bồi hoàn các khoản ưu đãi đã nhận vượt so với nhà đầu tư thông thường và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với các hậu quả phát sinh.
Chủ động tìm kiếm nhà đầu tư
Điều đáng chú ý là Hà Nội sẽ chủ động tìm các nhà đầu tư chiến lược thông ua việc tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026 và công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm nhằm tăng cường kết nối giữa chính quyền thành phố Hà Nội với cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước, các tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao, hiệp hội doanh nghiệp và các địa phương trong cả nước. Hội nghị nhằm định vị thông điệp phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới, quảng bá tiềm năng, cơ hội đầu tư và khẳng định vai trò đầu tàu tăng trưởng của Hà Nội đối với vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Theo Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng, Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026 không chỉ là một hoạt động quy mô lớn mà còn là dịp để khẳng định vị thế, tầm nhìn và khát vọng phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới. Điều này thể hiện sự thay đổi trong tư duy từ vị thế bị động "chờ đợi nhà đầu tư" sang chủ động, sáng tạo và tích cực tìm kiếm các đối tác chiến lược, hay còn gọi là những "đại bàng" FDI và cả các tập đoàn tư nhân lớn trong nước.
Theo các chuyên gia kinh tế, chiến lược này là phù hợp khi nguồn lực ngân sách nhà nước có hạn. Vốn nhà nước đóng vai trò là "vốn mồi" để hướng dẫn và "mở khóa" nguồn vốn khổng lồ từ khu vực tư nhân. Với nhu cầu huy động khoảng 730.000 tỷ đồng tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong năm 2026 và 3,4 triệu tỷ đồng cho giai đoạn 2026-2030, trong đó phần lớn đến từ khu vực tư nhân (2,6 triệu tỷ đồng), sự thay đổi tư duy này là một tất yếu chiến lược.
Hà Nội đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với một chiến lược thu hút đầu tư toàn diện và có tầm nhìn dài hạn. Sự kết hợp giữa một thể chế ưu đãi vượt trội dựa trên Luật Thủ đô, một danh mục dự án ưu tiên rõ ràng và khắt khe, cùng với những ứng dụng công nghệ số tiên phong trong xúc tiến đầu tư đã tạo nên một sức hấp dẫn mới. Việc tổ chức Hội nghị Xúc tiến Đầu tư năm 2026 gắn với công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm sẽ là dấu mốc quan trọng, không chỉ để giới thiệu tiềm năng mà còn để khẳng định vị thế và vai trò của Hà Nội trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.
Phương Linh
