Toàn quân quyết tâm thực hiện tốt nội dung: "Hai kiên định, hai đẩy mạnh, hai ngăn ngừa"

QPTĐ-Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực và trong nước tiếp tục có những diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống diễn ra đan xen. Cùng với đó yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đặt ra ngày càng cao đối với sự nghiệp quân sự, quốc phòng. Trong bối cảnh đó, phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện tư duy chiến lược, tầm nhìn toàn diện và sâu sắc đối với xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về “chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và năng lực thực tiễn”.

Đại hội Đảng bộ Quân đội diễn ra từ 29/9 - 02/10/2025 tại Hà Nội đã thành công rất tốt đẹp. Đây là Đại hội quan trọng nhằm tổng kết nhiệm kỳ 2020- 2025 và đề ra phương hướng, nhiệm vụ lãnh đạo Quân đội nhân dân Việt Nam trong nhiệm kỳ 2025- 2030. Điểm nổi bật của Đại hội là ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra yêu cầu Quân đội phải thực hiện tốt “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa”. Đây không chỉ là sự khái quát ngắn gọn, súc tích những vấn đề cốt lõi của công tác xây dựng Đảng trong Quân đội, mà còn là định hướng lớn, có giá trị lâu dài, góp phần giữ vững bản chất cách mạng, truyền thống vẻ vang và sức mạnh chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình mới, giữ vững “tâm thế thép” sẵn sàng đồng hành cùng đất nước tiến bước vào “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.

Nội dung “2 kiên định” – Nền tảng chính trị, tư tưởng bất biến của Quân đội nhân dân Việt Nam

Thứ nhất, kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng ta.

Đây là vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với Quân đội nhân dân Việt Nam. Lịch sử hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội ta khẳng định: Kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng là yêu cầu tất yếu từ bản chất của Quân đội nhân dân Việt Nam. Bởi lẽ Quân đội nhân dân Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức, lãnh đạo và rèn luyện; mang bản chất giai cấp công nhân, đồng thời có tính nhân dân sâu sắc và tính dân tộc rõ rệt. Ngay từ khi ra đời, Quân đội ta đã gắn chặt với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng “Độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội”. Đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng là sự cụ thể hóa mục tiêu chính trị đó trong lĩnh vực bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, nếu Quân đội không kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng thì sẽ dẫn đến sự lệch hướng về chính trị, làm phai nhạt bản chất cách mạng, thậm chí đánh mất vai trò là lực lượng vũ trang trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Lời khẳng định của Tổng Bí thư Tô Lâm có ý nghĩa nhấn mạnh tính nguyên tắc, bất di bất dịch của vấn đề này, đồng thời đặt ra trách nhiệm cho các cấp ủy, tổ chức đảng trong Quân đội phải không ngừng củng cố, tăng cường sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng, bảo đảm Quân đội luôn là lực lượng chính trị – lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Thứ hai, kiên định xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, góp phần giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với Quân đội

Xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị là vấn đề xuyên suốt, nhất quán trong đường lối quân sự của Đảng ta. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu này trong bối cảnh mới cho thấy nhận thức sâu sắc rằng: Hiện đại hóa vũ khí, trang bị là cần thiết, nhưng yếu tố quyết định sức mạnh của Quân đội vẫn là con người, là bản lĩnh chính trị, ý chí chiến đấu và niềm tin vào mục tiêu, lý tưởng cách mạng. Đẩy mạnh xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; tăng cường đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; làm cho cán bộ, chiến sĩ có “sức đề kháng” vững vàng trước những tác động tiêu cực của môi trường xã hội và không gian mạng. Kiên định bản chất cách mạng không chỉ là giữ vững lập trường giai cấp công nhân, mà còn là kiên định những giá trị cốt lõi đã làm nên sức mạnh tinh thần to lớn của Quân đội ta. Trong điều kiện hòa bình, hội nhập quốc tế sâu rộng, tác động mặt trái của kinh tế thị trường, sự xâm nhập của các trào lưu tư tưởng sai trái có thể làm phai nhạt lý tưởng, giảm sút ý chí chiến đấu nếu không được nhận diện và đấu tranh kịp thời. Do đó, nội dung “2 kiên định” trên vừa mang ý nghĩa định hướng chiến lược, vừa là “la bàn tư tưởng” giúp Quân đội luôn vững vàng trước mọi biến động, không dao động trước khó khăn, thách thức, giữ vững phương hướng chính trị đúng đắn trong mọi tình huống.

Nội dung “2 đẩy mạnh” – Động lực phát triển toàn diện, hiện đại của Quân đội

Thứ nhất, đẩy mạnh xây dựng Quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”

 “Cách mạng” là thuộc tính cốt lõi, là nền tảng chính trị, tư tưởng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đẩy mạnh xây dựng Quân đội cách mạng có ý nghĩa trước hết là giữ vững mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội; bảo đảm Quân đội luôn tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong điều kiện hòa bình, hội nhập quốc tế sâu rộng, khi tác động mặt trái của kinh tế thị trường, không gian mạng và các luận điệu “phi chính trị hóa quân đội” ngày càng gia tăng, việc nhấn mạnh yếu tố “cách mạng” có ý nghĩa như một “trục chính trị” để Quân đội không bị dao động, không biến chất, không xa rời mục tiêu chiến đấu.

“Chính quy” phản ánh trình độ tổ chức, kỷ luật, điều lệnh và nền nếp chính quy của Quân đội. Đẩy mạnh xây dựng Quân đội chính quy có ý nghĩa là tăng cường kỷ luật, pháp luật, thống nhất mệnh lệnh; nâng cao hiệu lực quản lý, chỉ huy ở mọi cấp; hình thành tác phong quân sự chuẩn mực, nghiêm túc, khoa học. Trong bối cảnh hiện đại hóa quân đội, sử dụng vũ khí, trang bị công nghệ cao, nếu thiếu chính quy thì sẽ dẫn đến rối loạn tổ chức, giảm hiệu quả chiến đấu. Vì vậy, chính quy là điều kiện bảo đảm để các yếu tố khác (tinh nhuệ, hiện đại) phát huy đúng hướng và hiệu quả trong thực tiễn quá trình trưởng thành của quân đội ta.

“Tinh nhuệ” nhấn mạnh đến chất lượng con người, trình độ huấn luyện, khả năng làm chủ vũ khí, trang bị và nghệ thuật quân sự. Đẩy mạnh xây dựng Quân đội tinh nhuệ có ý nghĩa nhằm nâng cao trình độ huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu trong mọi tình huống; tăng khả năng tác chiến hiệp đồng quân, binh chủng; phát huy tối đa trí tuệ, bản lĩnh, ý chí của cán bộ, chiến sĩ. Trong điều kiện chiến tranh hiện đại, chiến tranh công nghệ cao, số lượng không còn là yếu tố quyết định; thay vào đó là chất lượng, tính linh hoạt và khả năng thích ứng nhanh. Do đó, “tinh nhuệ” chính là yêu cầu tất yếu để Quân đội đủ sức đối phó hiệu quả với các hình thái chiến tranh mới. Yêu cầu này phản ánh xu thế tất yếu của xây dựng quân đội trong điều kiện chiến tranh hiện đại, đồng thời phù hợp với chủ trương chung của Đảng về tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động.

Thứ hai, đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng

Quân đội nhân dân Việt Nam đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng không phải là lựa chọn mang tính tình thế, mà là yêu cầu chiến lược lâu dài, xuất phát từ lợi ích quốc gia – dân tộc và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Thông qua hội nhập và đối ngoại quốc phòng, Quân đội vừa góp phần giữ vững hòa bình, ổn định, vừa nâng cao sức mạnh tổng hợp, vị thế và uy tín quốc tế, bảo đảm hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó. Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đã làm cho các vấn đề quốc phòng, an ninh không còn bó hẹp trong phạm vi một quốc gia, mà ngày càng mang tính liên kết, phụ thuộc và tác động qua lại. Các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống như xung đột trong khu vực, tranh chấp chủ quyền biên giới (đất liền, biển, đảo), khủng bố, an ninh mạng, biến đổi khí hậu, dịch bệnh… đều có yếu tố xuyên quốc gia. Trong bối cảnh đó, nếu Quân đội ta không chủ động hội nhập quốc tế và đẩy mạnh đối ngoại quốc phòng thì sẽ bị động trong nắm bắt tình hình; hạn chế khả năng dự báo, phòng ngừa nguy cơ xung đột; và sẽ khó tranh thủ được sự ủng hộ, đồng tình của cộng đồng quốc tế đối với lợi ích chính đáng của Việt Nam.

Đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng góp phần tăng cường khả năng “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa”. Một điểm rất quan trọng của đường lối quốc phòng Việt Nam hiện nay là chủ động phòng ngừa, không để bị động, bất ngờ. Hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng giúp Quân đội mở rộng kênh tiếp xúc, trao đổi thông tin; phát hiện sớm nguy cơ đe dọa an ninh, quốc phòng; góp phần hóa giải mâu thuẫn, xung đột ngay từ khi còn manh nha. Đây chính là cách thức bảo vệ Tổ quốc bằng biện pháp hòa bình, kết hợp chặt chẽ giữa “lực” và “thế”, giữa quốc phòng với đối ngoại, đúng với tư duy quốc phòng hiện đại mà Đảng ta xác định. Ý nghĩa sâu xa của “2 đẩy mạnh” là tạo ra động lực phát triển bền vững, bảo đảm Quân đội không chỉ “mạnh” về trang bị, mà còn “mạnh” về trí tuệ, bản lĩnh, kỷ luật và khả năng thích ứng linh hoạt trước các hình thái chiến tranh mới.

Nội dung “2 ngăn ngừa” – Yêu cầu cấp bách mang tính tự bảo vệ đất nước từ bên trong

Thứ nhất, ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh xung đột

Ngăn ngừa chiến tranh, xung đột trước hết phải xuất phát từ đường lối, quan điểm đúng đắn về quân sự, quốc phòng của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương. Việt Nam kiên định đường lối quốc phòng hòa bình, tự vệ, không chạy đua vũ trang, không đe dọa hay sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế (chính sách 4 không). Việc kiên trì giải quyết mọi tranh chấp, bất đồng bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc là nền tảng chính trị – pháp lý quan trọng nhất để hạn chế và ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh, xung đột. Đây không phải là sự nhân nhượng, mà là biểu hiện của bản lĩnh, trí tuệ và tầm nhìn chiến lược. Ngăn ngừa chiến tranh không đồng nghĩa với buông lỏng quốc phòng, trái lại, quốc phòng mạnh chính là điều kiện quan trọng để không xảy ra chiến tranh.

Việt Nam xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc, trong đó Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là lực lượng nòng cốt (lá chắn thép của Đảng, Nhà nước). Khi tiềm lực quốc phòng đủ mạnh, thế trận phòng thủ vững chắc, thì mọi đối tượng đều phải cân nhắc kỹ trước khi manh động, qua đó tạo ra hiệu quả răn đe phòng ngừa xung đột. Chủ động hội nhập quốc tế và đẩy mạnh đối ngoại quốc phòng. Hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng là biện pháp mềm nhưng có hiệu quả lâu dài trong ngăn ngừa chiến tranh, xung đột. Thông qua đối thoại quốc phòng; tham gia các cơ chế an ninh khu vực; hợp tác quân sự song phương, đa phương; tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Việt Nam góp phần xây dựng lòng tin, tăng tính minh bạch, khẳng định chính sách quốc phòng hòa bình, tự vệ, qua đó hạn chế nguy cơ hiểu lầm và đối đầu.

Thứ hai, ngăn ngừa mọi biểu hiện suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống; biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong Đảng bộ Quân đội và toàn quân.

Việc ngăn ngừa mọi biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong Đảng bộ Quân đội và toàn quân có ý nghĩa chiến lược, sống còn đối với Quân đội nhân dân Việt Nam. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là nhiệm vụ lâu dài, thường xuyên, gắn trực tiếp với việc giữ vững bản chất cách mạng, sức mạnh chiến đấu và uy tín của Quân đội trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Mặt khác yêu cầu này nếu không được quan tâm ngăn chặn có thể trở thành nguy cơ trực tiếp, lâu dài làm suy yếu quân đội từ gốc. Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ tính chất nguy hiểm của những biểu hiện suy thoái, coi đây là “mầm bệnh” cần được phát hiện sớm, xử lý kiên quyết. “Ngăn ngừa” không chỉ là xử lý vi phạm khi đã xảy ra, mà quan trọng hơn là phòng ngừa từ sớm, từ xa, thông qua việc xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh; tăng cường tự phê bình và phê bình; phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, nhất là cán bộ chủ trì, chủ chốt các cấp. Ý nghĩa của “2 ngăn ngừa” là đặt ra yêu cầu tự chỉnh đốn, tự thanh lọc, coi đây là yếu tố quan trọng để bảo vệ uy tín, danh dự và sức mạnh chiến đấu của Quân đội trong mọi hoàn cảnh.

Lời khẳng định của Tổng Bí thư Tô Lâm về “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” tại Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII là sự kết tinh giữa lý luận và thực tiễn, giữa kế thừa truyền thống và yêu cầu đổi mới trong tình hình mới. Đây không chỉ là phương châm hành động trước mắt, mà còn là định hướng chiến lược lâu dài cho công tác xây dựng Đảng, xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Việc quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc nội dung này sẽ góp phần quan trọng vào việc giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội; nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu; bảo đảm Quân đội luôn xứng đáng là lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới.

Thượng tá, Ths Phan Huy Hùng

 Khoa tâm lý học quân sự, Học viện Chính trị