Bác Hồ với Tết đầu tiên của nước Việt Nam độc lập

QPTĐ-Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu từng nói: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bật là làm sao cho nhân dân ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”. Và mỗi độ Tết đến, Xuân về, Bác lại nghĩ đến dân, lo sao cho dân có một mùa Xuân ấm no, hạnh phúc. Cách đây vừa tròn 80 năm, trong dịp Tết Nguyên đán Bính Tuất-1946-Tết đầu tiên của nước nhà độc lập, Bác không quên viết báo, viết thư, làm thơ động viên, thăm hỏi chiến sĩ, đồng bào cả nước. Bác còn trực tiếp thăm, chúc Tết một số gia đình nghèo ở xóm lao động của Thủ đô. 

Bác chúc Tết chiến sĩ đồng bào cả nước

Mùa Xuân độc lập đầu tiên, Xuân Bính Tuất năm 1946, trên báo Cứu quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Dân tộc ta là một dân tộc giàu lòng đồng tình và bác ái. Trong lúc này toàn quốc đồng bào từ giàu đến nghèo, từ già đến trẻ, ai cũng sửa soạn ăn Tết mừng Xuân. Tôi kêu gọi đồng bào và các đoàn thể làm thế nào để chia sẻ cuộc vui Xuân mừng Tết với: 

Những chiến sĩ oanh liệt ở trước mặt trận, 
Những gia quyến các chiến sĩ, 
Những đồng bào nghèo nàn, 
Sao cho mọi người đều được hưởng các thú vui về Tết Xuân đầu tiên của nước Việt Nam độc lập”.
Bác Hồ là người rất yêu quý thiếu nhi. Người luôn dành tình cảm quan tâm đặc biệt đối với thế hệ trẻ của đất nước. Trong thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc nhân dịp Tết sắp đến-Tết đầu tiên của nước nhà độc lập, Người viết: “Hỡi thanh niên và nhi đồng yêu quý! Một năm khởi đầu từ mùa Xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội. 
Vậy qua năm mới, các cháu phải xung phong thực hành "đời sống mới". Đời sống mới là: 
- Hăng hái, kiên quyết, không sợ khó, không sợ khổ. 
- Phải siêng học, phải siêng làm, phải tiết kiệm. 
- Việc nên làm (như ủng hộ kháng chiến, tăng gia sản xuất) thì ta không chờ ai nhắc nhủ. 
- Việc nên tránh (như tự tư, tự lợi) thì ta không đợi ai ngăn ngừa. 
Năm mới, chúng ta thực hành đời sống mới để trở nên những công dân mới, xứng đáng với nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Việt Nam độc lập muôn năm!”.
Trong thư chúc mừng năm mới gửi chiến sĩ đồng bào cả nước, Bác chúc đồng bào: 

“Trong năm Bính Tuất mới 
Muôn việc đều tiến tới. 
Kiến quốc chóng thành công, 
Kháng chiến mau thắng lợi”.

Bác không quên những chiến sĩ nơi tiền phương. Bác viết: “Hỡi các chiến sĩ yêu quý! Trong khi đồng bào ở hậu phương đốt hương trầm để thờ phụng Tổ tiên, thì các chiến sĩ ở tiền phương dùng súng đạn để giữ gìn Tổ quốc. Trong khi đồng bào ở hậu phương rót rượu mừng xuân, thì các chiến sĩ ở tiền phương tuốt gươm giết giặc. Các chiến sĩ hăng hái chống địch, để cho đồng bào được an toàn mừng xuân. Trong mấy ngày Tết, đồng bào ở hậu phương ai cũng đoàn tụ sum vầy chung quanh những bình hoa, mâm bánh. Mà các chiến sĩ thì ăn gió nằm mưa, lạnh lùng ở chốn sa trường. Song, hình dung các bạn thì ấm áp trong lòng thân ái của mỗi một quốc dân… Tôi thay mặt Chính phủ và toàn quốc đồng bào chúc các chiến sĩ năm mới mạnh khoẻ và thắng lợi”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm tới vai trò của phụ nữ, tới quyền bình đẳng và sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam. Nhân dịp Xuân đầu tiên của nước nhà độc lập, Người cũng không quên gửi thư cho phụ nữ. Bác viết: 

“Năm mới Bính Tuất 
Phụ nữ đồng bào 
Phải gắng làm sao 
Gây "Đời sống mới" 
Việc thành là bởi 
Chúng ta siêng mần 
Vậy nên chữ cần 
Ta thực hành trước 
Lại phải kiệm ước 
Bỏ thói xa hoa 
Tiền của dư ra 
Đem làm việc nghĩa 
Thấy của bất nghĩa 
Ta chớ tham thàn 
Thế tức là liêm 
Đã liêm thì khiết 
Giữ mình làm việc 
Quảng đại công bình 
Vì nước quên mình 
Thế tức là chính
Cần, kiệm, liêm, chính 
Giữ được vẹn mười 
Tức là những người 
Sống "Đời sống mới".”
Bác cũng làm thơ mừng báo Cứu quốc mà Bác gọi là Báo Quốc gia:
“Tết này mới thật Tết dân ta, 
Mấy chữ chào mừng báo Quốc gia. 
Độc lập đầy vơi ba cốc rượu, 
Tự do vàng đỏ một rừng hoa. 
Muôn nhà chào đón xuân dân chủ, 
Cả nước vui chung phúc cộng hòa. 
Ta chúc nhau rồi ta nhớ chúc, 
Những người chiến sĩ ở phương xa”.

Bác chăm lo tết cho người nghèo

Đêm 30 Tết năm đó, vào thời khắc mọi gia đình quây quần bên nhau chuẩn bị đón giao thừa thì Bác Hồ lại xắn quần, bước thấp bước cao đến các ngõ hẻm ở phố Sinh Từ, phố Hàng Lọng... để được chính mắt nhìn thấy cảnh Tết nghèo của bà con lao động Hà Nội mới vừa thoát khỏi ách thực dân, phong kiến. Chính đêm Ba mươi Tết của mùa Xuân độc lập đầu tiên đó, Bác Hồ đã chứng kiến cảnh gia đình một người đạp xích lô "Tết mà không có Tết", ngoài một nén hương đang cháy dở trên bàn, còn chủ nhà thì đang đắp chiếu nằm mê mệt vì ốm. Bác đứng lặng nhìn người kéo xe với tất cả lòng thương cảm. Sau khi thăm hỏi, Bác dặn đồng chí thư ký hôm sau mang thuốc và quà Tết đến chia sẻ, động viên. Trên đường về, Bác nói: “Ba mươi Tết mà không có Tết”.

Sau đó, Bác lại đến thăm một gia đình viên chức làm ở ngân hàng. Chủ nhà bật đèn sáng trưng, trong nhà có chậu cúc vàng, cây quất đỏ, bộ sa lông mặt đá, tủ chè, đỉnh đồng sáng bóng. Ông chủ nhà nhận ra Bác vừa sung sướng, vừa tỏ ra lo sợ vội quỳ xuống giữa nhà miệng ấp úng thưa với Bác:

 - Lạy cụ, con có tội gì xin cụ rủ lòng thương dạy bảo.
Bác đỡ chủ nhà dậy ôn tồn nói:
 - Được biết ông là một viên chức thanh liêm, tôi đến chúc tết ông và gia đình. Bây giờ nước nhà đã độc lập rồi, làm việc cho chính phủ là làm việc cho mình, cần phải thanh liêm hơn.

Chúc tết gia đình ông viên chức xong, Bác còn đi thăm và chúc tết một số gia đình buôn bán và quan lại cũ. Khoảng 10 giờ, Bác và đồng chí giúp việc cải trang thành hai thầy trò một ông đồ nho ra đền Ngọc Sơn làm lễ. Giao thừa đến, còi thành phố vang lên, chiêng trống từ các đình chùa và chuông nhà thờ Lớn đổ dồn, cùng với tiếng pháo nổ ran… Một không khí thiêng liêng như hồn đất nước đang dâng trong lòng mọi người. Thời gian cũng như dừng lại trong khoảnh khắc. Bác Hồ đứng lặng, xúc động, giọt nước mắt long lanh trên khoé mắt. Đã bao nhiêu năm, đêm nay Bác mới được hưởng một cái Tết cổ truyền của dân tộc ngay giữa lòng Thủ đô vừa thoát khỏi ách nô lệ.

Minh Thắng