Nhịp sống mới ở Hưng Đạo

QPTĐ-Chạy xe dọc theo tuyến tỉnh lộ 419 rồi rẽ sang tỉnh lộ 423 trong một buổi sáng nắng mùa Thu dịu nhẹ, chúng tôi bắt gặp một Hưng Đạo rất khác. Vùng đất nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam Thủ đô này vốn là cầu nối trung chuyển, giao thương nhộn nhịp giữa vùng trung tâm với các vùng trung du, miền núi phía Tây Bắc Hà Nội. Đứng ở vị trí "bản lề" giữa một bên là nhịp sống đô thị hóa và một bên là vùng nông nghiệp truyền thống, xã Hưng Đạo mở ra không gian thênh thang cho các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hậu cần và công nghiệp phụ trợ. 

Chính thức từ ngày 01/7/2025, theo Nghị quyết số 1656 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hà Nội và Quyết định số 8756 ngày 18/6/2025 của Thành ủy Hà Nội về việc thành lập Đảng bộ xã Hưng Đạo trực thuộc Đảng bộ thành phố Hà Nội, ba xã Hưng Đạo, Cộng Hòa và Đồng Quang đã sáp nhập thành xã Hưng Đạo. Một xã mới ra đời với diện tích gần 25 km² và quy mô dân số trên 49 nghìn người. Việc hợp nhất ấy không đơn giản chỉ là gộp đất, gộp dân hay vẽ lại bản đồ hành chính. Đó là một cuộc tái thiết lại toàn bộ bộ máy làm việc để phục vụ Nhân dân tốt hơn. Những khó khăn ban đầu của một mô hình chính quyền hoàn toàn mới, chưa từng có trong tiền lệ, đã đặt ra bài toán quản trị vô cùng “hóc búa”. Cấp ủy, chính quyền địa phương phải vừa bám sát sự chỉ đạo, hướng dẫn của cấp trên, vừa làm, vừa nghiên cứu rút kinh nghiệm ngay trên thực địa. 

Không để “mạch máu” dịch vụ công ngắt quãng

Nhớ lại những ngày đầu tháng 7 năm 2025 đầy lo toan, đồng chí Dương Văn Phượng, Chủ tịch UBND xã chia sẻ với chúng tôi bằng giọng trầm ngâm: “Áp lực lớn nhất khi ấy là làm sao giữ cho "mạch máu" dịch vụ công không bị ngắt quãng dù chỉ một giờ. Chúng tôi xác định, sáp nhập là để mạnh lên, chứ không phải để tạo ra khoảng trống quản lý. Nếu bộ máy ngừng một ngày, dân sẽ chịu thiệt một ngày. Ngay sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng ủy, HĐND, UBND xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, bảo đảm bộ máy nhanh chóng ổn định và vận hành thông suốt ngay từ thời điểm chuyển đổi. Một bước chuyển dịch tư duy mạnh mẽ bắt đầu: Từ “quản lý hành chính” sang “quản trị, kiến tạo phát triển”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ”. 

Được biết, trong tuần đầu tiên, quy chế làm việc mới của Đảng ủy, UBND dựa trên nguyên tắc "5 rõ" (Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả) chính thức ban hành. Trong căn phòng họp của Ban Thường vụ Đảng ủy xã, những cuộc họp xuyên tối liên tục diễn ra để tháo gỡ từng "nút thắt". Vai trò người đứng đầu được thể hiện rõ nét. Thường trực, Ban Thường vụ Đảng ủy xã trực tiếp chỉ đạo xử lý các việc khó liên quan đến bộ máy, đất đai, đơn thư, cải cách hành chính. Đồng chí Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã duy trì nghiêm lịch tiếp công dân định kỳ, trực tiếp chỉ đạo giải quyết các vụ việc theo tinh thần “đi đến cùng kết quả”, không để phát sinh điểm nóng hay khiếu kiện phức tạp. Đội ngũ lãnh đạo các đơn vị chủ động phối hợp, huy động lực lượng liên ngành, liên cấp, tạo nên sức mạnh tổng hợp cho cả hệ thống. 

Chính sự quyết đoán, minh bạch và tận tụy ấy đã dần biến những băn khoăn, hoài nghi ban đầu của người dân thành sự đồng thuận sâu sắc. Đảng ủy, UBND xã đã bám sát các chủ trương của Trung ương, Thành phố để cụ thể hóa thành các kế hoạch trọng tâm gắn với phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh và xây dựng hệ thống chính trị. Chế độ giao ban định kỳ tuần, tháng, quý trở thành "thước đo" rà soát công việc. Việc đánh giá tiến độ gắn chặt với trách nhiệm của từng cơ quan và cán bộ phụ trách theo tinh thần "rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ hiệu quả". 

Song song đó là làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ. 100% cán bộ, công chức xã được cấp chữ ký số, email công vụ và tận tình hướng dẫn dân dùng dịch vụ công trực tuyến. Các nền tảng số như Zalo, Facebook, mã QR, VNeID... được khai thác tối đa để đưa chính sách đến với người dân nhanh nhất. Các cuộc họp giao ban trực tiếp kết hợp trực tuyến giúp xử lý linh hoạt những nhiệm vụ liên ngành, giải quyết dứt điểm các vấn đề tồn đọng kéo dài tại cơ sở. 

Ghé thăm Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả thủ tục hành chính của xã Hưng Đạo, ấn tượng đầu tiên của chúng tôi là sự trật tự, chuyên nghiệp. Không còn cảnh chen chúc, hay những gương mặt mệt mỏi đợi chờ. Ít ai biết, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND xã Hưng Đạo đang trực tiếp gánh vác tới 924 nhiệm vụ quản lý Nhà nước trên 14 lĩnh vực-một con số kỷ lục đối với cấp cơ sở, trong đó có gần 400 nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền trực tiếp từ Thành phố và các sở, ngành. Chỉ tính từ tháng 7/2025 đến tháng 3/2026, xã đã xử lý hơn 10 nghìn bộ hồ sơ hành chính. Trung bình mỗi ngày, bộ phận tiếp nhận khoảng 50 bộ hồ sơ, ngày cao điểm lên tới 150 bộ. Áp lực dồn lên vai những công chức nơi đây là vô cùng lớn. 

Tôi dừng lại quan sát Nguyễn Thùy Linh, một nữ công chức tư pháp-hộ tịch tuổi đời còn rất trẻ. Đôi tay cô di chuột liên hồi, đôi mắt tập trung cao độ vào màn hình máy tính đang chạy phần mềm dịch vụ công trực tuyến. Tranh thủ giải lao ít phút, Linh trải lòng: “Trước đây, phân cấp ít, nhiều việc phải đẩy lên cấp huyện (cũ) nên Nhân dân phải đi lại nhiều lần. Giờ đây, xã được ủy quyền giải quyết trực tiếp nhiều thủ tục. Áp lực công việc của chúng em tăng gấp đôi, gấp ba, nhưng bù lại, thấy người dân nhận kết quả sớm với nụ cười hài lòng, bao nhiêu mệt mỏi đều tan biến”. 

Lời chia sẻ của Linh được chứng minh bằng những con số biết nói: Tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn của xã luôn đạt trên 95%. Xã đã số hóa thành công 64.560 trường hợp dữ liệu hộ tịch lịch sử; tạo lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho hơn 97% cư dân và 100% đối tượng chính sách, bảo trợ xã hội được chi trả không dùng tiền mặt qua tài khoản ngân hàng... 

Đêm về, khi những ngọn đèn đường trên tỉnh lộ 419 bắt đầu rực sáng, ở trụ sở xã Hưng Đạo, nhiều phòng làm việc ánh đèn vẫn sáng choang. Đội ngũ cán bộ đang tranh thủ giờ nghỉ để rà soát lại từng phần việc. Tư duy "quản lý, ban phát" của bộ máy hành chính cũ đã thực sự nhường chỗ cho tư duy "kiến tạo, phục vụ, lấy người dân làm trung tâm". 

"Trái ngọt" trên vùng đất mới

Bước sang năm thứ hai sau sáp nhập, những "trái ngọt" đầu tiên của mô hình chính quyền mới đã bắt đầu hiện hữu rõ nét trên khắp các thôn, xóm ở Hưng Đạo. Ranh giới hành chính cũ bị xóa bỏ, mở ra không gian phát triển kinh tế lớn. Hệ thống giao thông liên thôn, liên xã được đầu tư nâng cấp đồng bộ, thênh thang. Điểm đột phá làm đổi thay diện mạo quê hương chính là chất lượng cuộc sống người dân nơi đây. Chỉ sau hơn một năm, Hưng Đạo đã chính thức không còn hộ nghèo; 100% hộ dân trên toàn xã được dùng nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung của Thành phố; 100% rác thải sinh hoạt được thu gom, xử lý đúng quy chuẩn môi trường, xóa sạch những bãi rác tự phát gây ô nhiễm ở ranh giới giữa các làng cũ. 

Sự tích tụ nguồn lực cũng tạo ra "cú hích" kinh tế mạnh mẽ. Tốc độ tăng giá trị sản phẩm trên địa bàn xã tăng trưởng ngoạn mục, từ 8,6% (năm 2024) lên 9,6% (năm 2025) và dự báo bứt phá lên mức 11% trong năm 2026. Thu ngân sách năm 2025 đạt tới 186% dự toán được giao; riêng 6 tháng đầu năm 2026 đã đạt hơn 63% kế hoạch cả năm. 

Đưa tôi đi thăm vườn bưởi sai trĩu quả ở thôn Yên Quán, ông Đặng Văn Kỳ-nông dân làm kinh tế giỏi cấp Thành phố hồ hởi: “Ngày trước, muốn mở rộng vùng trồng hay đăng ký sản phẩm OCOP, chúng tôi gặp khó vì diện tích xã cũ hẹp, hạ tầng không đồng bộ. Bây giờ xã mới rộng lớn, quy hoạch bài bản, chính quyền hỗ trợ từ vốn vay đến công nghệ số, một số sản phẩm nông nghiệp của Hưng Đạo đã có mặt ở nhiều siêu thị lớn tại Hà Nội, mở ra cơ hội phát triển mới cho các hộ nông dân làm kinh tế hàng hóa lớn”.

Những kết quả kể trên, là nền tảng vững chắc để giai đoạn 2026-2030, xã Hưng Đạo tự tin hướng tới xây dựng một chính quyền địa phương vận hành chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả, thích ứng linh hoạt, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, phát huy tối đa lợi thế của mô hình chính quyền 2 cấp. 

Một năm-thời gian chưa dài đối với lịch sử của một xã mới thành lập, nhưng với người dân Hưng Đạo, đó là quãng thời gian ghi dấu những chuyển dịch kiến tạo niềm tin sâu sắc, thể hiện sự hòa quyện của văn hóa, của ý Đảng và lòng dân. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Hưng Đạo đã chứng minh một thực tế sinh động: Khi bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và biết đặt lợi ích của Nhân dân lên trên hết, thì mọi rào cản hay khó khăn ban đầu đều sẽ bị đẩy lùi. Hưng Đạo hôm nay đang vươn mình trở thành một tọa độ phát triển năng động-điểm sáng về quản trị địa phương hiện đại nơi cửa ngõ phía Tây Nam Thủ đô.

Mạnh Quang